۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ - بر اساس مطالعۀ محققان موسسه کارولینسکا و کالج دانشگاهی لندن که در نشریه The Lancet Psychiatryمنتشر شده است، افراد مبتلا به بیماری‌های روانی شدید، در طول سه ماه اول پس از شروع درمان با داروهای آنتی‌سایکوتیک(ضد روان‌پریشی)، افزایش سریع‌تری را در وزن و مقدار بلندمدت قند خون(HbA1c) تجربه کردند.
پژوهشگران پرونده‌های الکترونیک سلامت نزدیک به ۹۷,۰۰۰ نفر در انگلستان را که بین ۱۸ تا ۵۹ سال سن داشتند و مبتلا به بیماری‌های روانی شدید بودند، مورد تحلیل قرار دادند. هدف از این مطالعه، بررسی چگونگی تغییرات وزن و HbA1c(شاخص هموگلوبین گلیکوزیله که میانگین سطح قند خون را در طول زمان نشان می‌دهد) قبل و بعد از شروع درمان با داروهای آنتی‌سایکوتیک نسل دوم بود.
در طول ۹۰ روز نخست پس از شروع درمان، HbA1cبه‌طور متوسط ۰.۱۲ میلی مول بر مول در هفته و وزن به‌طور متوسط ۰.۲۱ کیلوگرم در هفته افزایش یافت. در مقایسه، پیش از شروع درمان، میزان افزایش این دو شاخص به‌ترتیب تنها ۰.۰۱ میلی مول بر مول و ۰.۰۲ کیلوگرم در هفته بود.
پس از گذشت سه ماه اول، سرعت این تغییرات کاهش یافت. از روز ۹۱ تا دو سال بعد، HbA1c مجدداً با نرخ ۰.۰۱میلی مول بر مول در هفته و وزن با نرخ ۰.۰۳ کیلوگرم در هفته افزایش یافت.
این مطالعه کاملاً بر پایه داده‌های پرونده‌های سلامت استوار است و تغییرات وزن و HbA1c را پس از شروع درمان نشان می‌دهد، این نتایج از یک مطالعه کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) حاصل نشده است. علاوه بر این، تنها حدود یک‌چهارم از شرکت‌کنندگان حداقل یک بار اندازه‌گیری HbA1c و کمی بیش از سه-چهارم آن‌ها حداقل یک بار اندازه‌گیری وزن داشتند.
اهمیت پیگیری‌های اولیه
پروفسور ماگنوس بومان، استاد دپارتمان پزشکی در موسسه کارولینسکا و یکی از نویسندگان این مطالعه، می‌گوید: «نتایج ما نشان می‌دهد که بیشترین تغییرات در اوایل شروع درمان رخ می‌دهد. این امر بیانگر آن است که هم وزن و هم HbA1cباید از ابتدای درمان و در طول سه ماه اول، در کنار پروتکل‌های بالینی مناسب برای هر بیمار، به‌طور دقیق پایش شوند.»
میزان این تغییرات در داروهای مختلف متفاوت بود. بیشترین میزان افزایش مربوط به درمان با اولانزاپین (Olanzapine) مشاهده شد. در مقابل، کوتیاپین (Quetiapine) با افزایش وزن همراه بود اما تغییر بسیار اندکی در HbA1cداشت. همچنین این افزایش‌ها به‌طور کلی در زنان بیشتر بود.
افرادی که در زمان شروع درمان دچار پیش‌دیابت بودند نیز با ریسک بالاتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ مواجه شدند. تخمین زده می‌شود که در این گروه، ۱۹٪ از افراد طی دو سال به این بیماری مبتلا شدند، در حالی که این میزان در افرادی که در ابتدا سطح HbA1c نرمال داشتند، تنها ۳٪ بود.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-10-patients-experienced-rapid-weight-gain.html